Houtstook ligt onder een vergrootglas vanwege fijnstof en uitstoot. Tegelijkertijd wordt gas teruggedrongen, waardoor al snel de indruk ontstaat dat een gashaard in nieuwbouw simpelweg geen optie meer is. Het resultaat? Een debat dat harder wordt, terwijl de nuance stiller wordt.
Wat ik in de praktijk zie, is dat deze berichtgeving vaak leidt tot twijfel bij mensen die juist zorgvuldig willen kiezen. Niet omdat zij hun verantwoordelijkheid willen ontlopen, maar omdat informatie onvolledig wordt gepresenteerd. Verschillen tussen verouderde installaties en moderne techniek verdwijnen. Regelgeving en praktijk worden op één hoop gegooid. En situaties die maatwerk vragen, worden teruggebracht tot algemene conclusies.
Deze blog is bedoeld om rust te brengen. Niet door problemen te ontkennen, maar door onderscheid te maken waar dat nodig is. Want houtstoken is niet automatisch ‘fout’ en gasstoken is niet automatisch ‘onmogelijk’. De werkelijkheid is genuanceerder, en juist die nuance bepaalt of een keuze klopt, technisch én in gebruik.
Misvatting 1: “Houtstook is per definitie vervuilend”
Wanneer het over houtgestookte haarden gaat, wordt vaak gesproken in stellige termen. Houtstook zou per definitie vervuilend zijn en daarmee niet meer passen binnen de huidige milieukaders. Die gedachte is begrijpelijk, maar te kort door de bocht.
Wat in de publieke discussie vaak ontbreekt, is het onderscheid tussen oude, open of verouderde toestellen en moderne houtgestookte haarden voorzien van innovatie verbrandingstechnieken. Die twee worden regelmatig op één lijn gezet, terwijl ze technisch en qua uitstoot fundamenteel verschillen.
Moderne houtgestookte haarden zijn ontwikkeld met focus op rendement, gecontroleerde luchttoevoer en efficiënte verbranding. Ze voldoen aan strenge Europese normen en zijn ontworpen om hout zo volledig mogelijk te verbranden. Minder reststoffen, minder uitstoot, meer warmte uit dezelfde hoeveelheid brandstof. Dat is geen marketingverhaal, maar het resultaat van jarenlange technische ontwikkeling.
Daarnaast speelt gebruik een cruciale rol. Correct stoken, met droog hout, de juiste stookmethode en voldoende trek, maakt een wezenlijk verschil. Regelgeving richt zich daarom niet alleen op het toestel, maar ook op installatie en gebruik. Niet zonder reden.
De nuance zit dus niet in het ontkennen van milieubelasting, maar in het erkennen van verschil. Door houtstook als één categorie te benaderen, ontstaat een beeld dat geen recht doet aan de werkelijkheid.
.jpg)
Misvatting 2: “Gashaarden zijn geen optie meer in nieuwbouw”
Ook rond gashaarden bestaat veel verwarring. Door het terugdringen van aardgas ontstaat al snel het beeld dat gashaarden in nieuwbouw per definitie niet meer zijn toegestaan of onmogelijk zouden zijn. Ook hier ligt de werkelijkheid genuanceerder.
Wat vaak door elkaar wordt gehaald, is het onderscheid tussen aardgas en gas als energiebron. Wet- en regelgeving richt zich op het afbouwen van aardgas in nieuwbouw, maar sluit andere gasvormen niet automatisch uit. In de praktijk zijn er situaties waarin gashaarden prima toepasbaar blijven, bijvoorbeeld via propaangas (gas in flessen) of binnen hybride energiesystemen, waarbij elektriciteit de basis vormt en gas alleen aanvullend wordt ingezet
Daarnaast wordt de rol van de gashaard zelf vaak verkeerd geïnterpreteerd. Een moderne gashaard is geen primaire verwarmingsinstallatie, maar een aanvullend element binnen een woonconcept. Het gasverbruik staat daarmee in geen verhouding tot dat van traditionele verwarmingssystemen, een nuance die in veel berichtgeving ontbreekt.
Ook hier geldt: context is bepalend. Woningtype, installatietechniek, energieopzet en gebruik bepalen samen wat mogelijk en verantwoord is. Algemene uitspraken doen geen recht aan die complexiteit.
.jpg)
Wat beide misvattingen gemeen hebben
Wat de discussies over hout- en gashaarden verbindt, is niet de techniek, maar de manier waarop erover wordt gesproken. Oud en nieuw worden op één lijn gezet. Gebruik en misbruik worden verward. Regelgeving wordt los gezien van context.
In de praktijk is een haard geen losstaand object, maar onderdeel van een groter geheel: de woning, de bewoner en de manier van leven. Juist dát bepaalt of een keuze verantwoord is.
Wat dit betekent voor de consument
De versimpeling van het debat leidt tot onzekerheid. Mensen stellen keuzes uit of schrappen opties uit voorzorg. Terwijl een haard juist bedoeld is om comfort en kwaliteit toe te voegen aan het wonen.
Heldere informatie geeft ruimte. Ruimte om af te wegen in plaats van te vermijden. Om te kiezen vanuit inzicht, niet vanuit angst.
Tot slot: van debat naar bewuste keuze
Een verantwoorde haardkeuze ontstaat niet uit aannames, maar uit begrip. Uit kennis van techniek, gebruik en context. En uit een gesprek waarin ruimte is voor nuance.
Wie bereid is die nuance toe te laten, ontdekt vaak dat er meer mogelijk is dan gedacht, als bewuste, goed onderbouwde keuze.
Moara
