Maatkussens voor een rooftopbar? Wanneer wordt een mooi kussenontwerp technisch ingewikkeld? En wanneer is het verstandig een expert in maatkussens aan tafel uit te nodigen? Een interview met Karien Ris, oprichter van Milouna maatkussens uit Blaricum.
Ronde vormen, zachte belijning en vooral: een groter gebaar. In hotels, restaurants en bars zien we steeds vaker de behoefte aan warme, uitnodigende interieurs terug. Naast strakke, minimalistische interieurs zien we steeds vaker ruimtes waarin warmte, tactiliteit en verblijfskwaliteit centraal staan. Stoffen, zachte materialen en royale zitplekken spelen daarin een belangrijke rol. Tegelijkertijd worden ontwerpen uitgesprokener en kleurrijker. Lange vaste restaurantbanken, organisch gevormde zitlandschappen, grote lounge-elementen en volledig geïntegreerde zitplekken zijn inmiddels eerder regel dan uitzondering. Mooi, maar niet altijd eenvoudig om te realiseren. “Bij een rondlopende bank gaat het niet alleen om de juiste maatvoering,” vertelt Karien Ris. “De hardheid en opbouw van het schuim, de plaats van naden en ritsen en zelfs de richting waarin een stof wordt verwerkt, hebben allemaal invloed op het uiteindelijke uiterlijk van zo’n element.”
Maatkussens voor hotels en restaurants
Zijn hospitalityprojecten daarmee per definitie ingewikkelder dan residentiële projecten? Niet noodzakelijk, vindt Ris. Wel hebben ze hun eigen dynamiek. “Allereerst is er de planning. De opening van een hotel of restaurant laat zich niet verschuiven omdat de maatkussens een week later klaar zijn. De productie moet aansluiten op de planning van meubelmakers, interieurbouwers en andere leveranciers en uiteindelijk op één harde opleverdatum.”
Daarnaast worden andere eisen aan materialen gesteld. “Een restaurantbank wordt tientallen keren per dag gebruikt. Een zitplek in een hotellobby moet er na duizenden gebruiksmomenten nog steeds goed uitzien. Daardoor wegen slijtvastheid, reinigbaarheid en lichtechtheid zwaarder dan bij kussens die je voor thuis aanschaft. En afhankelijk van het project kunnen ook eisen op het gebied van brandveiligheid een rol spelen.” Ook is er de praktijk van het inmeten. “Je komt niet altijd binnen in een prachtig interieur met goed licht en alle rust en ruimte om rustig te meten. Integendeel. We hebben ook weleens in een donkere opslagloods gestaan waar alle zitelementen, rechthoekig maar met ronde leuningen, tegen, naast en boven op elkaar waren opgeslagen. Dan moet je zorgen dat je tóch alle maten en vormen exact krijgt. Dat hoort er ook bij.”
Maatwerk begint al tijdens het interieurontwerp
Bij complexe projecten wordt Milouna daarom steeds vaker ingeschakeld al vóórdat alle technische keuzes definitief zijn gemaakt. Dat biedt ruimte om de harde en zachte delen van een interieur daadwerkelijk op elkaar af te stemmen. “Schuim gedraagt zich anders in een scherpe hoek dan in een ruime ronding. En niet iedere stof laat zich op dezelfde manier om een organische vorm verwerken. Denk ook aan ritsen: die moeten niet alleen uit het zicht zitten, maar ook zodanig handig zijn geplaatst dat er geen worsteling nodig is om eens per jaar de hoezen na reiniging opnieuw om het schuim heen te krijgen.”
“Het is prettig als we in die fase al kunnen meekijken. Dan kun je samen bepalen hoe je een ontwerp technisch het mooist uitvoert. Soms maakt een relatief kleine aanpassing in de detaillering een groot verschil, terwijl het oorspronkelijke ontwerp volledig overeind blijft.”
Deze samenwerking wordt belangrijker naarmate de vormen groter en complexer worden. Een onderconstructie, het schuim en de stoffering zijn uiteindelijk geen afzonderlijke onderdelen; samen bepalen ze het lijnenspel, de verhoudingen en het comfort van het meubel. “Het mooiste is wanneer we niet aan het einde de vraag krijgen: kunnen jullie hier nog kussens voor maken? Maar wanneer we eerder mogen meekijken: dit is wat de architect wil bereiken, hoe zorgen we er samen voor dat het ook werkelijk zo wordt?”
Van één maatkussen naar seriematig maatwerk
Ingewikkelder wordt het wanneer maatwerk seriematig wordt. Een hotellobby kan tientallen zitelementen bevatten en een lange restaurantbanquette bestaat soms uit meerdere afzonderlijke delen. Ieder element is maatwerk, maar tegelijkertijd moet het eindresultaat juist een grote mate van uniformiteit laten zien. Ris: “Dan wordt consistentie minstens zo belangrijk als maatwerk. Zithoogte, hardheid, rondingen, naden en de spanning van de stof moeten steeds kloppen. Een kleine afwijking die bij één los element nauwelijks opvalt, zie je onmiddellijk wanneer hetzelfde ontwerp twintig keer terugkomt.”
Wat een project interessant maakt voor Milouna? Een bepaalde mate van complexiteit. “Je kijkt bijvoorbeeld niet alleen naar hoe iets op de eerste dag zit en eruitziet. De vraag is ook: wat gebeurt hiermee na twee jaar intensief gebruik? En verder vind ik het altijd interessant om samen met een interieurarchitect te zoeken naar slimme oplossingen voor iets wat op het eerste gezicht lastig uitvoerbaar lijkt.” Denk aan kussens rondom een boom. Of aan maatkussens voor grote terrassen, rooftops en poolomgevingen. Die vragen om materialen die bestand zijn tegen vocht, UV-belasting en temperatuurverschillen. Bovendien moeten ze na een regenbui bij voorkeur snel weer bruikbaar zijn. “Alles kan, maar je moet er wel even goed over nadenken.”
Bij omvangrijke of technisch complexe projecten maakt Milouna doorgaans eerst een prototype. Niet alleen om de maatvoering te controleren, maar ook om daadwerkelijk te gaan zitten, naar de verhoudingen te kijken en samen met architect en opdrachtgever de detaillering en het comfort te beoordelen. Pas als dat helemaal naar wens is, volgt de complete serie. Juist bij grotere hospitalityprojecten zit de kwaliteit volgens Ris dan ook niet alleen in het vakmanschap van het atelier, maar minstens zozeer in wat daaraan voorafgaat: goed inmeten, vooruitdenken en de juiste keuzes maken voordat de productie begint. “Zodra maatwerk méér wordt dan een aantal losse kussens, verandert ook de rol ervan in het interieur. Het wordt onderdeel van de architectuur van een ruimte. Dan zijn maatkussens niet de laatste decoratieve laag, maar een volwaardig onderdeel van het ontwerp. En hoe eerder je daar samen over nadenkt, hoe meer er mogelijk wordt.”
